Jak dbać o sierść owczarka niemieckiego?

Owczarek niemiecki nie należy do ras wymagających regularnych wizyt u groomera, strzyżenia czy skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Nie oznacza to jednak, że jego sierść można pozostawić samą sobie. Wręcz przeciwnie – charakterystyczna, dwuwarstwowa okrywa włosowa wymaga systematycznego wyczesywania, szczególnie w okresach intensywnego linienia. Jeszcze więcej uwagi potrzebuje owczarek niemiecki długowłosy, u którego zaniedbania mogą szybko doprowadzić do powstawania kołtunów.

Dobra wiadomość jest taka, że większość zabiegów bez problemu można wykonywać samodzielnie w domu. Potrzebne są przede wszystkim odpowiednio dobrane akcesoria, kilka lub kilkanaście minut regularnej pracy i odrobina cierpliwości. Jak dbać o sierść owczarka niemieckiego, jak często go czesać, czym usuwać podszerstek i czy furminator rzeczywiście jest dobrym wyborem? Wyjaśniamy.

Jaką sierść ma owczarek niemiecki?

Zanim sięgniesz po pierwszą szczotkę, warto wiedzieć, co właściwie znajduje się pod ręką. Owczarek niemiecki ma sierść dwuwarstwową, czyli składającą się z dwóch różnych rodzajów włosa:

• włosa okrywowego, który tworzy zewnętrzną warstwę sierści i chroni skórę między innymi przed wilgocią, zabrudzeniami i czynnikami atmosferycznymi,
• podszerstka, czyli znacznie bardziej miękkiej i gęstej warstwy znajdującej się bliżej skóry.

Podszerstek pełni funkcję izolacyjną. Pomaga psu zachować komfort termiczny zarówno przy niskich, jak i wyższych temperaturach. Z tego powodu owczarka niemieckiego nie powinno się golić tylko po to, aby było mu chłodniej latem. Usunięcie sierści maszynką zaburza naturalną funkcję dwuwarstwowej okrywy, a jej późniejsze odrastanie może przebiegać nierównomiernie.

Sierść owczarka podlega również okresowej wymianie. Właściciele tej rasy doskonale wiedzą, co to oznacza w praktyce – włosy na ubraniach, dywanie, kanapie i niemal każdej powierzchni w domu. Szczególnie intensywne linienie pojawia się zwykle podczas sezonowej wymiany podszerstka.

Regularne czesanie pozwala usunąć znaczną część martwych włosów, zanim znajdą się one w mieszkaniu. Ma jednak także znacznie ważniejszą funkcję: ogranicza powstawanie splątań, pomaga utrzymać skórę i sierść w dobrym stanie oraz pozwala podczas pielęgnacji zauważyć zaczerwienienia, guzki, ranki, pasożyty czy inne niepokojące zmiany.

Owczarek krótkowłosy i długowłosy – czy pielęgnacja wygląda tak samo?

Podstawowe zasady są podobne, ale owczarek niemiecki długowłosy wymaga większej systematyczności.

Dłuższy włos łatwiej się plącze, zatrzymuje więcej piasku, błota, fragmentów roślin i innych zanieczyszczeń przynoszonych ze spacerów. Szczególnej uwagi wymagają miejsca, w których sierść jest długa albo podlega ciągłemu tarciu.

Warto regularnie sprawdzać przede wszystkim:

• okolice za uszami,
• szyję,
• pachy,
• okolice łokci,
• brzuch i pachwiny,
• tylne partie ud,
• ogon.

To właśnie tam niewielkie splątanie może stopniowo zmienić się w trudny do rozczesania kołtun.

Jeśli zastanawiasz się więc, jak dbać o sierść owczarka niemieckiego długowłosego, najważniejsza odpowiedź brzmi: regularnie. Znacznie łatwiej poświęcić kilka minut kilka razy w tygodniu na dokładne przeczesanie sierści niż później próbować usuwać duże kołtuny.

Jak często czesać owczarka niemieckiego?

Owczarka niemieckiego warto dokładnie czesać kilka razy w tygodniu. Organizacja PDSA zaleca w przypadku tej rasy czesanie kilka razy na tydzień, aby usuwać martwe włosy, utrzymywać sierść w dobrej kondycji i ograniczać jej splątywanie.

Nie trzeba jednak sztywno trzymać się kalendarza. Częstotliwość pielęgnacji powinna zależeć przede wszystkim od konkretnego psa, długości sierści oraz aktualnego etapu linienia.

Przez większą część roku może wystarczyć dokładne czesanie mniej więcej 2–3 razy w tygodniu. U długowłosego owczarka warto dodatkowo na bieżąco przeczesywać najbardziej podatne na plątanie miejsca.

Sytuacja zmienia się podczas intensywnego linienia. Wtedy ilość wypadającego podszerstka może być naprawdę duża i psa można wyczesywać nawet codziennie lub co drugi dzień.

Regularność jest przy tym ważniejsza niż długość pojedynczej sesji. Krótkie, spokojne czesanie co kilka dni zwykle daje lepszy efekt niż godzinna walka ze szczotką raz na kilka tygodni.

Jaka szczotka dla owczarka niemieckiego będzie najlepsza?

Nie istnieje jedno narzędzie idealne do każdego etapu pielęgnacji. Dobra szczotka dla owczarka niemieckiego powinna być dobrana przede wszystkim do długości i gęstości sierści oraz do tego, czy chcemy rozczesać włos, usunąć luźny podszerstek czy jedynie wygładzić okrywę.

W domowym zestawie przydatne mogą być:

Szczotka pudlówka

Pudlówka, nazywana również slickerem, ma wiele cienkich, zagiętych drucików. Dobrze radzi sobie z luźnym włosem i niewielkimi splątaniami.

W przypadku owczarka długowłosego szczególnie dobrze sprawdza się do pracy nad dłuższymi fragmentami sierści. Trzeba jednak używać jej delikatnie. Mocne dociskanie metalowych elementów do skóry może powodować dyskomfort i podrażnienia.

Szczotka z długimi pinami

Szczotka pinowa jest dobrym narzędziem do regularnego przeczesywania dłuższej sierści. Długie piny mogą wejść głębiej w okrywę niż zwykła płytka szczotka, dzięki czemu nie ograniczamy pielęgnacji wyłącznie do wygładzenia jej powierzchni.

To szczególnie istotne przy owczarkach długowłosych.

Metalowy grzebień

Grzebień przydaje się do kontrolowania efektów szczotkowania. Jeżeli po zakończeniu pielęgnacji można bez oporu przeprowadzić go przez sierść od skóry aż po końcówki, mamy większą pewność, że nie pozostawiliśmy głębiej ukrytych splątań.

Świetnie sprawdza się także w okolicach za uszami czy na piórach.

Grabki do podszerstka

To jedno z najbardziej praktycznych narzędzi podczas linienia. Ich zadaniem jest dotarcie przez włos okrywowy do luźnego podszerstka i wyciągnięcie go na zewnątrz.

Przy bardzo gęstej sierści owczarka niemieckiego różnica po dokładnym wyczesaniu podszerstka potrafi być ogromna.

Warto pamiętać, że narzędzia dobieramy do rodzaju sierści, a nie wyłącznie do wielkości psa. Przykładowo szczotka dla sznaucera może mieć zupełnie inne zastosowanie niż narzędzie przeznaczone do intensywnie liniejącej, dwuwarstwowej sierści owczarka. Kupując akcesoria, należy więc patrzeć przede wszystkim na typ okrywy włosowej, długość zębów lub pinów oraz przeznaczenie produktu.

Czym czesać owczarka niemieckiego długowłosego?

Odpowiedź na pytanie, czym czesać owczarka niemieckiego długowłosego, zależy od tego, jaki efekt chcemy osiągnąć.

Do codziennej lub regularnej pielęgnacji przyda się szczotka z odpowiednio długimi pinami albo pudlówka. Do dokładnego sprawdzania długich partii sierści warto mieć metalowy grzebień, natomiast w okresie linienia nieocenione mogą okazać się grabki do podszerstka lub odpowiednio używane narzędzie typu deshedding.

Nie warto natomiast kupować najtwardszej szczotki tylko dlatego, że owczarek ma bardzo gęstą sierść. Narzędzie powinno docierać w głąb okrywy, ale nie może drapać ani podrażniać skóry.

Przy długiej sierści dobrym sposobem jest czesanie warstwami. Zamiast przeciągać szczotkę wyłącznie po wierzchu psa, można delikatnie rozdzielać sierść i pracować kolejnymi partiami od niższych warstw w kierunku zewnętrznych. Dzięki temu szczotka faktycznie dociera w głąb okrywy.

Furminator dla owczarka niemieckiego długowłosego – czy warto?

Furminator dla owczarka niemieckiego długowłosego jest jednym z najczęściej rozważanych narzędzi przez właścicieli walczących z ogromną ilością wypadającej sierści. I rzeczywiście – narzędzia typu deshedding mogą bardzo skutecznie usuwać luźny podszerstek.

American Kennel Club przytacza rekomendacje hodowców owczarków niemieckich, którzy wykorzystują tego rodzaju narzędzia do pielęgnacji dwuwarstwowej sierści. Jednocześnie zwraca uwagę na niezwykle istotną kwestię: nieprawidłowe używanie może uszkodzić okrywę włosową.

Furminator nie powinien więc służyć do agresywnego, wielokrotnego przejeżdżania po jednym miejscu tylko po to, aby wyciągnąć z psa jak największą ilość włosów.

Narzędzia należy używać zgodnie z instrukcją producenta, bez nadmiernego nacisku i przede wszystkim na zdrowej, rozczesanej sierści. Jeśli pojawiają się kołtuny, trzeba najpierw się nimi zająć – narzędzie do usuwania podszerstka nie powinno zastępować grzebienia do rozplątywania sierści.

W przypadku bardzo długiej, delikatnej okrywy dobrym rozwiązaniem może być połączenie kilku narzędzi zamiast opierania całej pielęgnacji na furminatorze.

Jak prawidłowo czesać owczarka niemieckiego?

Samo posiadanie dobrej szczotki nie wystarczy. Znaczenie ma również technika.

Najpierw pozwól psu spokojnie obwąchać akcesoria. Jeżeli jest przyzwyczajony do pielęgnacji od szczeniaka, prawdopodobnie nie będzie to dla niego nic niezwykłego. Jeśli jednak dorosły pies nie miał wcześniej regularnego kontaktu ze szczotką, lepiej zaczynać od bardzo krótkich sesji.

Czesanie zacznij od miejsc, których dotykanie pies dobrze toleruje, na przykład boków i grzbietu. Następnie stopniowo przechodź do bardziej problematycznych okolic.

Szczotkę prowadź zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa. Ruch powinien być zdecydowany na tyle, aby narzędzie przechodziło przez sierść, ale nie należy mocno dociskać go do skóry.

Przy długiej sierści rozdzielaj ją na mniejsze partie. Po zakończeniu możesz użyć metalowego grzebienia i sprawdzić, czy bez problemu przechodzi przez całą długość włosa.

Szczególną ostrożność zachowaj w okolicy pach, brzucha, uszu i pachwin. Skóra jest tam delikatniejsza, a ciągnięcie za splątane włosy może być bolesne.

Co zrobić z kołtunami?

Kołtuny najczęściej pojawiają się tam, gdzie długi włos ociera się o siebie lub jest często ugniatany. U owczarka długowłosego warto więc szczególnie uważnie obserwować sierść za uszami, pod pachami i na tylnych łapach.

Małe splątanie można spróbować delikatnie rozdzielić palcami, a następnie rozczesać grzebieniem lub szczotką, zaczynając od końców włosa i stopniowo przesuwając się bliżej skóry.

Nie należy mocno ciągnąć kołtuna od nasady. Powoduje to napięcie skóry i ból, przez co pies bardzo szybko może zacząć kojarzyć czesanie z czymś nieprzyjemnym.

Jeżeli kołtun jest duży, zbity i znajduje się tuż przy skórze, bezpieczniejszym rozwiązaniem może być pomoc groomera. Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do używania nożyczek. Skóra psa może zostać wciągnięta w kołtun i łatwo ją przypadkowo przeciąć.

Linienie owczarka niemieckiego – jak sobie z nim poradzić?

Owczarki niemieckie linieją i nie da się tego całkowicie wyeliminować. Można jednak znacząco ograniczyć ilość sierści pozostającej w domu.

Podstawą jest regularne usuwanie martwego podszerstka. W okresach największego linienia warto zwiększyć częstotliwość czesania nawet do codziennych, krótkich sesji.

Dobrze wykonane wyczesywanie może usunąć z psa zaskakująco dużą ilość sierści. Z praktycznego punktu widzenia najlepiej robić to na zewnątrz albo w miejscu, które później można łatwo posprzątać.

Nie oznacza to jednak, że im więcej sierści wyciągniemy, tym lepiej. Celem jest pozbycie się włosa, który już się poluzował i jest gotowy do wypadnięcia, a nie mechaniczne przerzedzenie zdrowej okrywy.

Jeżeli natomiast pies zaczyna intensywnie tracić sierść poza typowym okresem linienia, pojawiają się łyse miejsca, zaczerwienienie, łupież, strupy albo uporczywe drapanie, nie należy zakładać, że to tylko „taka uroda owczarka”. Warto wtedy skonsultować psa z lekarzem weterynarii.

Jak często kąpać owczarka niemieckiego?

Owczarek niemiecki nie wymaga częstych kąpieli. Jeśli sierść i skóra są zdrowe, a pies nie jest mocno zabrudzony, nie ma potrzeby kąpać go według sztywnego, częstego harmonogramu.

Kąpiel jest wskazana przede wszystkim wtedy, kiedy pies faktycznie się zabrudzi, wytarza w czymś podczas spaceru albo jego sierść z innych powodów wymaga dokładnego umycia.

Zbyt częste mycie niewłaściwie dobranymi kosmetykami może przesuszać skórę i pozbawiać sierść naturalnej warstwy ochronnej.

Do kąpieli zawsze należy używać kosmetyków przeznaczonych dla psów. Ludzki szampon nie jest dobrym zamiennikiem. Przy gęstej, dwuwarstwowej sierści ważne jest również dokładne zmoczenie całej okrywy – woda i kosmetyk muszą dotrzeć przez włos okrywowy aż do podszerstka i skóry.

Równie dokładnie trzeba później wypłukać szampon.

Suszenie sierści po kąpieli

W przypadku owczarka długowłosego samo umycie psa to dopiero połowa pracy.

Gęsty podszerstek potrafi bardzo długo pozostawać wilgotny, nawet jeśli zewnętrzna warstwa sierści wydaje się już sucha. Po kąpieli należy więc dokładnie osuszyć psa ręcznikiem, nie trąc przy tym agresywnie długich włosów, ponieważ może to powodować ich splątanie.

Jeśli używasz suszarki, nawiew nie powinien być bardzo gorący. Podczas suszenia można jednocześnie rozdzielać i przeczesywać sierść.

Dopiero całkowicie wysuszony włos warto dokładnie rozczesać.

Czy owczarka niemieckiego można strzyc?

Standardowa pielęgnacja owczarka niemieckiego nie wymaga strzyżenia całego ciała.

Szczególnie złym pomysłem jest golenie psa latem w przekonaniu, że w ten sposób będzie mu chłodniej. Dwuwarstwowa sierść pełni funkcję termoregulacyjną i ochronną. American Kennel Club wyraźnie odradza golenie owczarków niemieckich i zwraca uwagę, że po takim zabiegu sierść może mieć problemy z prawidłowym odrastaniem.

Można natomiast w razie potrzeby wykonywać drobne zabiegi porządkowe, na przykład wokół łap, jeśli długi włos utrudnia utrzymanie higieny. Jeśli nie masz doświadczenia, najlepiej poprosić o to groomera.

Dieta a kondycja sierści owczarka

Pielęgnacja nie kończy się na szczotce i szamponie. Stan sierści jest w pewnym stopniu odzwierciedleniem ogólnej kondycji organizmu psa.

Pełnoporcjowa, odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania skóry i wzrostu włosa, w tym odpowiedniej ilości białka, tłuszczów, witamin i składników mineralnych.

Nie warto natomiast na własną rękę podawać całego zestawu suplementów „na sierść”, szczególnie jeśli pies otrzymuje kompletną karmę. Jeśli sierść nagle stała się matowa, zaczęła nadmiernie wypadać albo pojawiły się problemy skórne, lepiej ustalić ich przyczynę z lekarzem weterynarii niż próbować maskować problem suplementami.

Po spacerze też warto obejrzeć sierść

Pielęgnacja owczarka niemieckiego nie musi oznaczać za każdym razem pełnego czesania.

Po spacerze po lesie, łące czy wysokiej trawie dobrze jest po prostu obejrzeć psa. W długiej sierści łatwo mogą zatrzymać się fragmenty roślin, rzepy, błoto czy inne zanieczyszczenia.

Przy okazji można sprawdzić skórę pod kątem kleszczy.

Jeśli owczarek wrócił ze spaceru mokry, nie zostawiaj mocno wilgotnego, gęstego podszerstka bez kontroli. Szczególnie u długowłosych psów warto zadbać o wysuszenie i rozdzielenie sierści w miejscach podatnych na splątanie.

Pielęgnacja owczarka niemieckiego krok po kroku

W praktyce domowa pielęgnacja może wyglądać bardzo prosto.

1. Obejrzyj sierść i skórę.
Sprawdź, czy nie ma ran, zaczerwienień, pasożytów albo większych kołtunów.

2. Rozplącz problematyczne miejsca.
Nie zaczynaj od agresywnego wyczesywania całego psa. Najpierw zajmij się pojedynczymi splątaniami.

3. Przeczesz sierść odpowiednią szczotką.
Pracuj zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa i partiami, szczególnie przy długiej okrywie.

4. Usuń luźny podszerstek.
Jeśli pies intensywnie linieje, zastosuj odpowiednie grabki lub narzędzie do desheddingu.

5. Sprawdź efekt grzebieniem.
W przypadku długowłosego owczarka przeprowadź grzebień przez najbardziej problematyczne partie.

6. Obejrzyj łapy, uszy i pazury.
Pielęgnacja sierści jest dobrą okazją do szybkiego skontrolowania całego psa.

Całość przy regularnej pielęgnacji nie musi zajmować dużo czasu.

Jak przyzwyczaić owczarka do szczotkowania?

Najłatwiej zacząć już w okresie szczenięcym. Początkowo wcale nie chodzi o perfekcyjne wyczesanie psa. Ważniejsze jest nauczenie go, że dotykanie łap, uszu, brzucha i ogona oraz kontakt ze szczotką są czymś normalnym.

Pierwsze sesje mogą trwać dosłownie minutę lub dwie.

Stopniowo wydłużaj czas i dotykaj coraz większej powierzchni ciała. Spokojne zachowanie warto nagradzać.

Jeżeli dorosły owczarek nie toleruje szczotkowania, nie próbuj od razu przytrzymywać go siłą przez pół godziny. Lepiej podzielić pielęgnację na wiele krótkich sesji i stopniowo budować pozytywne skojarzenie.

To szczególnie istotne w przypadku dużego psa. Owczarek niemiecki, który od szczeniaka spokojnie pozwala oglądać łapy, uszy, skórę i sierść, jest znacznie łatwiejszy w pielęgnacji również wtedy, gdy waży już kilkadziesiąt kilogramów.

Najczęstsze błędy w pielęgnacji sierści owczarka niemieckiego

Jednym z nich jest czesanie wyłącznie powierzchni sierści. Z zewnątrz pies może wyglądać pięknie, podczas gdy bliżej skóry pozostaje luźny podszerstek albo zaczynają tworzyć się splątania.

Drugim błędem jest zbyt agresywne używanie furminatora i podobnych narzędzi. Kilkanaście kolejnych pociągnięć w tym samym miejscu nie oznacza lepszej pielęgnacji.

Kolejny problem to zbyt rzadkie czesanie długowłosego owczarka. Gdy kołtuny są już duże i mocno zbite, ich usuwanie staje się czasochłonne i nieprzyjemne dla psa.

Nie należy również golić owczarka na lato ani często kąpać go bez potrzeby.

Błędem jest też ignorowanie zmian w wyglądzie sierści. Intensywne wypadanie włosów, łysienie, uporczywe drapanie, zaczerwienienie czy nieprzyjemny zapach skóry nie są problemami, które należy rozwiązywać mocniejszą szczotką.

Jak dbać o sierść owczarka niemieckiego długowłosego na co dzień?

Najlepsza pielęgnacja to taka, która staje się rutyną.

Kilka razy w tygodniu dokładnie przeczesz psa, zwracając szczególną uwagę na sierść za uszami, pod pachami, na udach i ogonie. Podczas linienia zwiększ częstotliwość wyczesywania podszerstka. Po spacerach kontroluj długie partie sierści i na bieżąco usuwaj rzepy, fragmenty roślin oraz zabrudzenia.

Kąp psa wtedy, gdy rzeczywiście tego potrzebuje, używając kosmetyków przeznaczonych dla psów, a po kąpieli dokładnie wysusz gęsty podszerstek.

I przede wszystkim obserwuj swojego owczarka. Niektóre psy potrzebują szczotki co kilka dni, inne podczas linienia wymagają codziennego wyczesywania. To stan sierści powinien ostatecznie decydować o częstotliwości pielęgnacji.

Jak dbać o sierść owczarka niemieckiego – podsumowanie

Owczarek niemiecki ma piękną, ale intensywnie liniejącą dwuwarstwową sierść. Jej pielęgnacja nie jest szczególnie skomplikowana, o ile jest wykonywana regularnie.

Dobrze dobrana szczotka dla owczarka niemieckiego, grzebień i narzędzie pomagające usunąć luźny podszerstek wystarczą do wykonania większości zabiegów w domu. W przypadku długowłosej odmiany warto poświęcić więcej uwagi miejscom szczególnie podatnym na splątania.

Jeśli zastanawiasz się, czym czesać owczarka niemieckiego długowłosego, zamiast szukać jednego uniwersalnego gadżetu, najlepiej stworzyć niewielki zestaw akcesoriów do różnych zadań. Szczotka lub pudlówka pomoże w regularnym czesaniu, metalowy grzebień pozwoli znaleźć pozostałe splątania, a grabki albo odpowiednio stosowany furminator dla owczarka niemieckiego długowłosego przydadzą się podczas intensywnej wymiany podszerstka.

Najważniejsza pozostaje jednak systematyczność. Kilkanaście minut poświęconych na pielęgnację kilka razy w tygodniu oznacza mniej sierści w domu, mniej kołtunów i możliwość regularnej kontroli skóry psa. Dla samego owczarka spokojne szczotkowanie może natomiast stać się po prostu kolejnym elementem codziennego kontaktu z opiekunem.