Co zrobić, gdy szczeniak ma zatwardzenie?

Szczeniaki zazwyczaj wypróżniają się częściej niż dorosłe psy. Jedzą kilka posiłków dziennie, mają szybki metabolizm i stosunkowo niewielki układ pokarmowy, dlatego kupa nawet kilka razy w ciągu dnia nie powinna dziwić opiekuna. Nic więc dziwnego, że kiedy nagle okazuje się, że szczeniak nie robi kupy, szybko pojawia się niepokój. Czy kilka lub kilkanaście godzin bez wypróżnienia to już zatwardzenie? Kiedy można jeszcze obserwować psa, a kiedy potrzebna jest konsultacja z lekarzem weterynarii?

Przede wszystkim warto zwrócić uwagę nie tylko na czas od ostatniego wypróżnienia, ale również na zachowanie zwierzęcia. Inaczej należy traktować szczeniaka, który nie zrobił kupy od rana, ale normalnie je, pije, bawi się i nie próbuje bezskutecznie się wypróżnić, a inaczej psa, który wielokrotnie kuca, napina brzuch i mimo wysiłku nie jest w stanie oddać kału.

Zatwardzenie u szczeniaka może mieć bardzo prozaiczną przyczynę, taką jak zmiana karmy czy zbyt mała ilość wypijanej wody, ale czasami jest objawem poważniejszego problemu – w tym niedrożności przewodu pokarmowego po połknięciu ciała obcego. Dlatego szczególnie w przypadku młodego psa nie warto eksperymentować z przypadkowymi domowymi sposobami.

Jak często szczeniak powinien robić kupę?

Nie istnieje jedna prawidłowa liczba wypróżnień odpowiednia dla każdego szczeniaka. Częstotliwość zależy między innymi od wieku, sposobu żywienia, wielkości porcji, rodzaju karmy, aktywności fizycznej i indywidualnego rytmu pracy przewodu pokarmowego.

Szczeniaki zwykle wypróżniają się częściej niż dorosłe psy. U części z nich potrzeba pojawia się niedługo po posiłku, po przebudzeniu albo po intensywnej zabawie.

Z punktu widzenia opiekuna ważniejsza od porównywania psa do internetowej normy jest znajomość jego własnego rytmu. Jeżeli szczeniak do tej pory robił kupę cztery razy dziennie, a nagle przez cały dzień nie wypróżnił się ani razu, jest to bardziej znacząca zmiana niż pojedynczy dzień z mniejszą liczbą wypróżnień u psa, który zawsze robi kupę stosunkowo rzadko.

Warto obserwować również konsystencję kału. Przy zaparciu stolec często staje się suchy, twardy i trudny do wydalenia. Pies może oddawać jedynie niewielkie, twarde fragmenty kału mimo wielokrotnych prób wypróżnienia.

Szczeniak nie robi kupy – czy to od razu zatwardzenie?

Niekoniecznie.

Sam fakt, że od ostatniej kupy minęło więcej czasu niż zwykle, nie wystarcza do stwierdzenia zaparcia. Znacznie bardziej charakterystyczne jest połączenie braku lub wyraźnego ograniczenia wypróżnień z trudnością w oddawaniu kału.

O zatwardzeniu może świadczyć sytuacja, w której szczeniak:

• wielokrotnie przyjmuje pozycję do wypróżnienia, ale nic nie wydala,
• długo się napina,
• oddaje bardzo małe ilości kału,
• robi twarde, suche i niewielkie kupy,
• piszczy lub okazuje ból podczas próby wypróżnienia,
• ma wyraźnie napięty lub bolesny brzuch,
• zaczyna unikać jedzenia,
• staje się osowiały,
• wymiotuje.

Może pojawić się również niewielka ilość śluzu lub krwi. Co ciekawe, przy zaparciu czasami występuje także niewielka ilość płynnego stolca, który przedostaje się obok zalegającej, twardej masy kałowej. Nie zawsze więc obecność odrobiny rzadkiej kupy oznacza, że problem zaparcia można wykluczyć.

Zatwardzenie u szczeniaka – najczęstsze przyczyny

Przyczyn problemów z wypróżnieniem może być wiele. Niektóre są stosunkowo łatwe do rozwiązania, inne wymagają diagnostyki i leczenia.

Zbyt mała ilość wypijanej wody

Woda ma ogromne znaczenie dla prawidłowej konsystencji kału. Im dłużej treść pozostaje w jelicie grubym, tym więcej wody jest z niej wchłaniane. W efekcie stolec staje się coraz bardziej suchy, twardy i trudniejszy do wydalenia.

Dlatego odwodnienie może sprzyjać zaparciom.

Szczeniak powinien mieć przez cały czas dostęp do świeżej wody. Jeśli pije wyraźnie mniej niż wcześniej albo całkowicie odmawia picia, szczególnie jeśli towarzyszą temu inne objawy, warto skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Nagła zmiana karmy

Układ pokarmowy młodego psa może reagować na gwałtowne zmiany sposobu żywienia. Znacznie częściej kojarzymy je z biegunką, ale możliwe są również zmiany częstotliwości i konsystencji stolca.

Dlatego zmianę karmy zazwyczaj przeprowadza się stopniowo, mieszając przez kilka dni dotychczasowy pokarm z nowym i zwiększając udział nowej karmy.

Jeżeli szczeniak nie robi kupy po niedawnej zmianie sposobu żywienia, warto wziąć ten czynnik pod uwagę.

Połknięcie kości lub innych trudnych do strawienia elementów

Kości mogą prowadzić do powstawania bardzo twardego kału, a ich fragmenty mogą powodować również poważniejsze problemy w przewodzie pokarmowym.

Podobne ryzyko dotyczy różnych rzeczy, które ciekawski szczeniak może znaleźć w domu albo podczas spaceru.

Młode psy poznają świat pyskiem. Kawałek zabawki, skarpetka, fragment sznurka, folia, kamień czy inny przedmiot może zostać połknięty w ciągu kilku sekund.

W takim przypadku brak kupy może być znacznie poważniejszym problemem niż zwykłe zaparcie.

Ciało obce i niedrożność przewodu pokarmowego

To jedna z przyczyn, których szczególnie nie wolno bagatelizować u szczeniąt.

Połknięty przedmiot może utknąć w przewodzie pokarmowym i częściowo lub całkowicie uniemożliwić przesuwanie jego zawartości. Niedrożność może stanowić zagrożenie dla życia psa.

Niepokojące jest zwłaszcza połączenie braku wypróżnienia z:

• wymiotami lub próbami wymiotowania,
• brakiem apetytu,
• osowiałością,
• bólem brzucha,
• napięciem lub powiększeniem brzucha,
• niepokojem,
• powtarzającymi się bezskutecznymi próbami zrobienia kupy.

Jeśli istnieje możliwość, że szczeniak połknął jakiś przedmiot, nie należy czekać na rozwój sytuacji ani próbować na własną rękę podawać środków przeczyszczających. Pies powinien zostać oceniony przez lekarza weterynarii.

Zbyt mało ruchu

Aktywność fizyczna wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Oczywiście ilość ruchu musi być dopasowana do wieku, wielkości i stanu zdrowia szczeniaka, ale całkowity brak aktywności może sprzyjać spowolnieniu pracy jelit.

Czasami spokojny spacer i możliwość swobodnego poruszania się wystarczają, aby zdrowy pies poczuł potrzebę wypróżnienia.

Stres i zmiana otoczenia

Przeprowadzka do nowego domu jest dla szczeniaka ogromnym wydarzeniem. Nagle znika znane otoczenie, matka i rodzeństwo, pojawiają się nowe osoby, zapachy, dźwięki i zasady.

Stres może wpływać również na pracę układu pokarmowego.

Jeśli szczeniak dopiero trafił do nowego domu i przez pewien czas nie robi kupy, ale poza tym zachowuje się normalnie, brak wypróżnienia może mieć związek ze zmianą otoczenia. Nadal jednak należy go obserwować, szczególnie jeśli przerwa się przedłuża.

Ból podczas wypróżniania

Pies może wstrzymywać stolec, jeśli wypróżnianie sprawia mu ból. Problem może znajdować się w obrębie odbytu, jelita grubego, miednicy lub innych struktur.

Jeżeli szczeniak wyraźnie popiskuje podczas próby zrobienia kupy albo nagle przerywa wypróżnianie z powodu bólu, wymaga konsultacji weterynaryjnej.

Pasożyty i inne problemy zdrowotne

U młodych psów należy brać pod uwagę również problemy związane z pasożytami przewodu pokarmowego oraz innymi chorobami.

Przy nawracających zaparciach szczególnie ważne jest ustalenie przyczyny zamiast ciągłego leczenia samego objawu.

Co zrobić, gdy szczeniak nie robi kupy?

Jeżeli przerwa jest stosunkowo krótka, a szczeniak zachowuje się zupełnie normalnie, można przede wszystkim uważnie go obserwować.

Sprawdź, kiedy dokładnie zrobił ostatnią kupę i jak ona wyglądała. Zwróć uwagę, czy pies normalnie je i pije oraz czy oddaje mocz.

Warto zapewnić mu dostęp do świeżej wody i możliwość spokojnego ruchu. Jeśli wiek i status szczepień pozwalają na normalne spacery, wyjście na zewnątrz może pobudzić pracę jelit. W przypadku młodszych szczeniąt aktywność można zapewnić w bezpiecznym środowisku zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii dotyczącymi ochrony przed chorobami zakaźnymi.

Nie należy natomiast co godzinę zmieniać karmy ani podawać przypadkowych produktów spożywczych tylko po to, aby „ruszyć jelita”.

Czy na zatwardzenie u szczeniaka można podać dynię?

Puree z dyni jest jednym z najczęściej wymienianych domowych sposobów na problemy z wypróżnianiem u psów. Dynia zawiera błonnik, który może wpływać na konsystencję stolca.

Nie oznacza to jednak, że będzie właściwym rozwiązaniem w każdej sytuacji.

Przede wszystkim przed zwiększeniem ilości błonnika trzeba mieć pewność, że rzeczywiście mamy do czynienia z łagodnym zaparciem, a nie na przykład z niedrożnością przewodu pokarmowego. Znaczenie ma również wiek i masa ciała szczeniaka oraz jego dotychczasowa dieta.

Jeśli chcesz zastosować zmianę diety lub dodatkowe źródło błonnika u bardzo młodego psa, najbezpieczniej wcześniej ustalić to z lekarzem weterynarii.

Nie należy również traktować dyni jako sposobu na kilkudniowy brak wypróżnienia lub zastępować nią diagnostyki u psa, który źle się czuje.

Czy można podać szczeniakowi olej na zaparcie?

W internecie można znaleźć porady dotyczące podawania psom oliwy, oleju parafinowego czy innych tłuszczów w celu ułatwienia wypróżnienia. W przypadku szczeniaka zdecydowanie lepiej nie eksperymentować samodzielnie.

Nie każda przyczyna zaparcia wymaga „poślizgu” w jelitach, a niektóre domowe metody mogą powodować dodatkowe problemy.

Jeśli zatwardzenie u szczeniaka wymaga leczenia farmakologicznego lub zastosowania preparatu zmiękczającego stolec, odpowiedni produkt i jego dawkowanie powinien dobrać lekarz weterynarii.

Czy szczeniakowi można podać środek przeczyszczający dla ludzi?

Nie.

Nie należy samodzielnie podawać szczeniakowi ludzkich leków przeczyszczających, czopków ani wykonywać lewatywy.

Preparaty przeznaczone dla ludzi mogą mieć inny skład i stężenie, a część z nich może być dla zwierząt niebezpieczna. Dodatkowo próba pobudzenia wypróżnienia bez wcześniejszego ustalenia przyczyny może być ryzykowna, jeśli w przewodzie pokarmowym znajduje się ciało obce.

Jeżeli lekarz uzna, że potrzebny jest środek przeczyszczający, dobierze preparat odpowiedni dla konkretnego psa.

Szczeniak próbuje zrobić kupę, ale nie może – co robić?

To sytuacja bardziej niepokojąca niż sam brak kupy.

Jeżeli pies wielokrotnie kuca, napina się i próbuje się wypróżnić, ale mimo wysiłku nic nie wychodzi albo pojawia się jedynie bardzo niewielka ilość twardego stolca, oznacza to, że rzeczywiście ma problem z defekacją.

Nie należy pozwalać, aby taka sytuacja trwała przez długi czas.

Im dłużej kał pozostaje w jelicie grubym, tym więcej wody jest z niego wchłaniane i tym twardszy może się stawać. Z czasem jego wydalenie jest więc jeszcze trudniejsze.

Powtarzające się, bezskuteczne próby wypróżnienia są wskazaniem do kontaktu z lekarzem weterynarii.

Warto przy okazji upewnić się, czy szczeniak rzeczywiście próbuje zrobić kupę, a nie oddać mocz. Bezskuteczne parcie przy problemach z oddawaniem moczu również wymaga pilnej pomocy weterynaryjnej.

Szczeniak nie robi kupy od jednego dnia – czy to powód do niepokoju?

Wiele zależy od okoliczności.

Jeżeli od ostatniego wypróżnienia minęło kilkanaście godzin, ale szczeniak normalnie je, pije, bawi się, oddaje mocz, brzuch nie jest bolesny i pies nie próbuje bezskutecznie robić kupy, można go uważnie obserwować.

Znaczenie ma również to, ile zjadł. Szczeniak, który poprzedniego dnia miał gorszy apetyt, może mieć po prostu mniej treści do wydalenia.

Jeżeli jednak brak kupy wyraźnie odbiega od normalnego rytmu psa, przerwa się wydłuża albo pojawiają się jakiekolwiek dodatkowe objawy, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii.

W przypadku bardzo młodych szczeniąt próg ostrożności powinien być niższy niż u zdrowego dorosłego psa.

Kiedy zatwardzenie u szczeniaka wymaga pilnej wizyty u weterynarza?

Nie warto czekać na samoistne rozwiązanie problemu, jeżeli brakowi wypróżnienia towarzyszą inne niepokojące objawy.

Pilnego kontaktu z lekarzem weterynarii wymaga zwłaszcza sytuacja, gdy szczeniak:

• wielokrotnie i bezskutecznie próbuje się wypróżnić,
• wymiotuje,
• odmawia jedzenia lub picia,
• jest wyraźnie osowiały,
• ma bolesny, napięty lub powiększony brzuch,
• piszczy podczas prób wypróżnienia,
• oddaje krew,
• mógł połknąć zabawkę, materiał, kość lub inny przedmiot,
• ma jednocześnie problem z oddawaniem moczu,
• bardzo szybko przestał zachowywać się jak zwykle.

Szczególnie istotne jest podejrzenie połknięcia ciała obcego. U szczeniąt zdarza się to stosunkowo łatwo, a niedrożność przewodu pokarmowego może wymagać szybkiego leczenia.

Jak lekarz sprawdza przyczynę zaparcia?

Diagnostyka zależy od objawów i historii psa.

Lekarz zapyta między innymi o ostatnie wypróżnienie, wygląd kału, sposób żywienia, apetyt, ilość wypijanej wody, ewentualne wymioty oraz możliwość połknięcia ciała obcego.

Następnie zbada psa i jego brzuch.

W zależności od podejrzewanej przyczyny konieczne mogą być dalsze badania, na przykład RTG, USG, badania krwi czy badanie kału.

Nie każde zaparcie wymaga rozbudowanej diagnostyki. Jeśli jednak problem jest nasilony, nawraca albo towarzyszą mu inne objawy, ważne jest ustalenie jego przyczyny.

Jak leczy się zatwardzenie u szczeniaka?

Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia problemu.

Przy łagodnych zaparciach lekarz może zalecić modyfikację żywienia, zwiększenie podaży płynów lub odpowiedni preparat ułatwiający wypróżnienie.

W poważniejszych przypadkach konieczne może być zastosowanie lewatywy lub usunięcie zalegających mas kałowych przez lekarza weterynarii. Jeśli przyczyną jest ciało obce albo inna przeszkoda mechaniczna, postępowanie będzie zupełnie inne i czasami może wymagać zabiegu.

Dlatego nie istnieje jeden uniwersalny „lek na zatwardzenie” odpowiedni dla każdego szczeniaka.

Czego nie robić, gdy szczeniak ma zatwardzenie?

W trosce o psa można niestety niechcący pogorszyć sytuację. Jeśli szczeniak nie robi kupy, nie należy przede wszystkim:

• podawać mu ludzkich środków przeczyszczających bez konsultacji,
• samodzielnie wykonywać lewatywy,
• podawać przypadkowych olejów i preparatów znalezionych w domowej apteczce,
• gwałtownie zmieniać diety kilka razy w ciągu jednego dnia,
• podawać kości „na trawienie”,
• ignorować wielokrotnych bezskutecznych prób wypróżnienia,
• czekać kilka dni mimo pogarszającego się samopoczucia psa.

Szczególnie niebezpieczne jest maskowanie objawów domowymi sposobami, jeśli istnieje możliwość połknięcia ciała obcego.

Jak zapobiegać zatwardzeniom u szczeniaka?

Podstawą jest prawidłowe żywienie dopasowane do wieku i potrzeb rosnącego psa. Szczeniak powinien otrzymywać pełnoporcjową karmę przeznaczoną dla odpowiedniej grupy wiekowej oraz mieć stały dostęp do świeżej wody.

Ważny jest również regularny ruch odpowiedni dla wieku psa.

Zmiany karmy warto przeprowadzać stopniowo, zamiast jednego dnia całkowicie zastępować dotychczasowy pokarm nowym.

Ogromne znaczenie ma także zabezpieczenie domu. Szczeniaki potrafią zjadać rzeczy, które dorosłemu psu prawdopodobnie nawet nie przyszłyby do głowy. Skarpetki, gumki do włosów, fragmenty zabawek, sznurki, folie czy niewielkie dziecięce zabawki powinny znajdować się poza ich zasięgiem.

Warto również obserwować normalny rytm wypróżnień swojego psa. Dzięki temu znacznie szybciej zauważysz, że coś się zmieniło.

Zatwardzenie u szczeniaka – podsumowanie

Jeśli szczeniak nie robi kupy, najpierw zwróć uwagę na jego ogólne samopoczucie. Krótsza niż zwykle przerwa pomiędzy wypróżnieniami u psa, który normalnie je, pije i bawi się, nie musi od razu oznaczać poważnego problemu.

Znacznie bardziej niepokojąca jest sytuacja, gdy szczeniak próbuje zrobić kupę, ale nie może, oddaje jedynie niewielkie ilości bardzo twardego kału, odczuwa ból albo pojawiają się wymioty, osowiałość, brak apetytu czy napięty brzuch.

Zatwardzenie u szczeniaka może wynikać z odwodnienia, diety, nagłej zmiany karmy, stresu czy niewystarczającej aktywności, ale jedną z możliwych przyczyn jest również niedrożność przewodu pokarmowego. Właśnie dlatego u młodego psa nie należy bez konsultacji stosować ludzkich środków przeczyszczających, lewatyw ani przypadkowych domowych sposobów.

Jeśli problem się przedłuża, szczeniak wielokrotnie próbuje się wypróżnić bez rezultatu lub pojawiają się dodatkowe objawy, najlepiej skontaktować się z lekarzem weterynarii. W przypadku szczeniaka rozsądniej skonsultować problem za wcześnie niż zbyt długo czekać na kupę, która nie nadchodzi.